Voor de gezondheid maakt het niet uit of u water uit de kraan of uit een fles drinkt, stelt het Voedingscentrum. Wel is flessenwater volgens dezelfde organisatie bijna 150 keer duurder, en de klimaatimpact van 1 glas flessenwater is volgens Milieu Centraal vergelijkbaar met die van ongeveer 70 glazen kraanwater. Er zijn een paar situaties waarin water uit de fles de betere keuze is, vooral in huizen met loden leidingen.
Andere wetten, ander water
Kraanwater en water in een fles vallen onder verschillende regels. De eisen voor kraanwater staan in de Drinkwaterwet en de bijbehorende besluiten, die een Nederlandse uitwerking zijn van de Europese drinkwaterrichtlijn. Voor bronwater en mineraalwater geldt het Warenwetbesluit Verpakte waters.
Het Voedingscentrum legt het onderscheid als volgt uit. Kraanwater wordt gemaakt van grondwater of oppervlaktewater dat de drinkwaterbedrijven zuiveren. Bronwater wordt uit de natuur gewonnen en gaat zonder verdere zuivering in de fles. Mineraalwater komt ook rechtstreeks uit de natuur, maar uit een specifieke bron en met een vaste samenstelling, bijvoorbeeld een bepaalde hoeveelheid mineralen. Een merk bronwater mag uit verschillende bronnen komen en heeft daarom geen constante samenstelling.
De drinkwaterbedrijven wijzen er graag op dat hun product vaker wordt gecontroleerd. Waternet schrijft dat het de kwaliteit van het Amsterdamse drinkwater beter laat controleren dan bronwater, en Vitens noemt de eisen voor kraanwater hoger dan die voor flessenwater. Die bedrijven zijn geen neutrale partij, maar ook het Voedingscentrum concludeert dat bron- of mineraalwater niet gezonder is dan kraanwater. Hoe de controle van kraanwater in zijn werk gaat, staat in het artikel over drinkwatercontrole.
Mineralen: minder verschil dan het etiket doet vermoeden
Mineraalwater dankt zijn naam aan de mineralen, maar voor de voeding stelt de hoeveelheid weinig voor. Het Voedingscentrum geeft gemiddelde waarden per 100 milliliter:
Calcium: ongeveer 5 milligram in kraanwater, 3 milligram in mineraalwater. Halfvolle melk bevat gemiddeld 123 milligram.
Magnesium: ongeveer 1 milligram in beide. Een stuk komkommer van 100 gram bevat 11 milligram.
Natrium: ongeveer 2 milligram in kraanwater en 1 milligram in mineraalwater. Een snee volkorenbrood bevat gemiddeld 138 milligram.
Wie gevarieerd eet, krijgt volgens het Voedingscentrum voldoende mineralen binnen en heeft water daar niet voor nodig. Dat geldt ook voor rauw water, onbehandeld water uit de natuur dat soms als gezonder wordt aangeprezen. Er kunnen bacteriën, parasieten of chemicaliën in zitten.
Het gaat om gemiddelden. Elk mineraalwater heeft de samenstelling van zijn eigen bron, en die staat op het etiket.
Smaak
Over smaak valt weinig objectiefs te zeggen, maar er zijn wel verklaringen voor verschillen. Kraanwater smaakt niet overal hetzelfde, omdat de samenstelling per regio verschilt. Een bekend verschil is de hardheid: de hoeveelheid calcium en magnesium in het water. De drinkwaterbedrijven ontharden het water centraal, zodat echt hard water volgens Vitens in Nederland bijna niet meer voorkomt. Het Amsterdamse water is met gemiddeld 7,8 graden Duitse hardheid zacht, meldt Waternet. Meer over de verschillen per regio staat in hard water en kalk.
Nederlandse drinkwaterbedrijven gebruiken bij het zuiveren zo min mogelijk chloor, terwijl dat volgens Waternet in veel andere Europese landen standaard gebeurt. Drinkwaterbedrijven controleren hun water ook op smaak en geur.
Wie water koud prefereert, kan een kan kraanwater in de koelkast zetten. Het Voedingscentrum raadt aan de kan schoon te houden en het water minstens elke 3 dagen te verversen.
Prijs: een rekensom per jaar
Volgens het tarievenoverzicht van Vewin betaalt een huishouden in 2026 gemiddeld € 2,71 per kubieke meter drinkwater, belastingen en vastrecht inbegrepen. Dat is ongeveer 0,27 cent per liter. Het Voedingscentrum rekent voor dat verpakt water bijna 150 keer zo duur is. Hoe de prijs van kraanwater is opgebouwd, staat in de waterrekening ontleed.
Het Voedingscentrum adviseert volwassen vrouwen om dagelijks ten minste 1,4 liter te drinken en mannen 1,4 tot 1,8 liter, alle dranken bij elkaar. Stel dat iemand 1,5 liter per dag als water drinkt. Dat is per jaar ruim 0,5 kubieke meter. Uit de kraan kost dat ongeveer € 1,50. Met de verhouding van het Voedingscentrum komt dezelfde hoeveelheid uit de fles uit op ruim € 200 per jaar. Bij een gezin loopt het verschil snel op tot honderden euro's per jaar.
De precieze verhouding hangt af van merk en verpakking, dus reken deze uitkomst als orde van grootte.
Milieu: 70 glazen, of 100 tot 200
Kraanwater hoeft niet verpakt en niet over de weg vervoerd te worden. Daarom is het volgens Milieu Centraal van alle dranken de beste keuze voor het milieu. De klimaatimpact van 1 glas flessenwater vergelijkt Milieu Centraal met die van ongeveer 70 glazen kraanwater.
Op andere plaatsen staat een hoger getal. Het Voedingscentrum en Vitens noemen 100 tot 200 glazen kraanwater per glas flessenwater, en Vitens verwijst daarbij naar Milieu Centraal als bron. Het lagere getal is de actuele formulering op de website van Milieu Centraal zelf. De strekking verschilt niet: het verschil is groot, welk getal u ook aanhoudt.
Voor bruiswater ligt het minder duidelijk. Volgens Milieu Centraal is uit onderzoek niet bekend of een bruiswatermachine, die koolzuur aan kraanwater toevoegt, beter is voor het milieu dan flessen. Hij scheelt wel afval. Wie flessen koopt, kiest volgens Milieu Centraal beter voor statiegeldflessen dan voor wegwerpglas.
Wanneer water uit de fles wel verstandig is
Kraanwater is in Nederland veilig, maar het kan in huis nog iets oppikken. Het belangrijkste voorbeeld is lood. Loden drinkwaterleidingen mogen sinds 1960 niet meer worden aangelegd, maar in oudere huizen kunnen ze nog liggen. Onderzoek van het RIVM uit 2019 liet zien dat zwangeren, baby's die flesvoeding krijgen en kinderen tot en met 6 jaar via zulke leidingen te veel lood kunnen binnenkrijgen.
Voor baby's, kinderen tot en met 7 jaar en zwangeren adviseert het Voedingscentrum daarom om water uit loden leidingen niet te drinken, er geen thee, koffie, soep of flesvoeding mee te maken en er geen pasta of rijst in te koken. Aardappelen en groenten koken of groente wassen kan wel. Oudere kinderen en volwassenen drinken dat water beter niet langere tijd. Flessenwater of water uit een kraan zonder loden leiding is dan het alternatief. Wie flessenwater gebruikt voor flesvoeding, controleert op de verpakking of het daarvoor geschikt is; dat hangt onder meer af van de hoeveelheid natrium.
Ook nieuwe leidingen en kranen kunnen in het begin wat lood afgeven. In een nieuwbouwhuis of na een verbouwing laat u de kraan de eerste 3 maanden eerst even stromen voordat u het water drinkt of ermee kookt. Een vuistregel van het Voedingscentrum: een waterleiding bevat per 5 meter ongeveer 1 liter water, dus bij 10 meter leiding laat u 2 liter weglopen.
Buiten die situaties is flessenwater vooral een kwestie van gemak of voorkeur. Voor onderweg kan een eigen fles met kraanwater worden gevuld; in Amsterdam alleen al staan volgens Waternet 500 openbare tappunten.