Van bron tot kraan

Het water uit uw kraan heeft een lange weg afgelegd. Volgens de kerncijfers van Vewin (2026) komt 60% van het Nederlandse drinkwater uit grondwater, 34% uit oppervlaktewater zoals de Rijn, de Maas en het IJsselmeer, en 6% uit oevergrondwater. Welke bron uw water heeft, hangt af van waar u woont. De weg van het water volgt de hele keten in grote lijnen: eerst zoveel mogelijk voorzuivering door de natuur, daarna de zuivering in een productielocatie.

Grondwater is de oudste en de meest gebruikte bron. Het is regenwater dat door de bodem is gezakt en daar soms honderden jaren over doet. Onderweg filtert de bodem het water, zodat er weinig zuivering nodig is; ijzer, mangaan en gassen moeten er wel uit. Dat staat in grondwater als drinkwaterbron.

Langs de kust is het anders. Onder de duinen zit te weinig zoet water voor de grote steden, en daarom pompen Waternet, Dunea, PWN en Evides voorgezuiverd rivier- of meerwater de duinen in. Na 1 tot 3 maanden in het zand wordt het weer opgepompt. Drinkwater uit de duinen beschrijft hoe die natuurlijke zuivering werkt. Veel van dat water begon als rivierwater. De bedrijven langs de Rijn maken drinkwater voor meer dan 5 miljoen mensen, die langs de Maas voor ongeveer 7 miljoen in Nederland en België. Hoe het rivierwater via spaarbekkens en oevers wordt voorbereid, leest u in Rijn en Maas als drinkwaterbron.

Is het water gezuiverd, dan moet het nog bij u komen. Dat gebeurt tegenwoordig vooral met elektrische pompen, niet meer met watertorens. Het Drinkwaterbesluit schrijft een minimale druk van 1,5 bar bij de watermeter voor. Watertorens en waterdruk vertelt hoe de druk tot stand komt en wat de torens nog doen.

De kwaliteit wordt onderweg voortdurend gemeten, van bron tot tappunt, volgens een programma dat de Inspectie Leefomgeving en Transport elk jaar goedkeurt. In 2024 voldeed 99,84% van de metingen aan de norm; zie hoe drinkwater wordt gecontroleerd. De zorgen gaan vooral over de bronnen, waar stoffen als PFAS en medicijnresten in terechtkomen. Wat daarover bekend is, staat in PFAS, medicijnresten en microplastics.

Achter dit alles staan tien drinkwaterbedrijven, elk met een eigen gebied en bij wet in publieke handen. Welk bedrijf uw water levert, hangt alleen af van uw adres. Zie de tien drinkwaterbedrijven.